Vicente Risco fai dúas críticas en A Nosa Terra do libro D'Outono en 1924 e en 1928 fala do poeta

D´OUTONO, por GONZALO LÓPEZ ABENTE (Editorial Ronsel, Cruña, 1924)

 

Algús sonetos que compoñen iste libro, pubricamol-os já eiquí. Por mais qu´a feitura clásica dos sonetos do López-Abente – e non hai mais que lembrar aquiles tres: No Facho, O Carballo, Medo –é perfeita, escorreita, impecábele, sen mágoa, a súa inspiración barudamente romántica d´home da veiramar, atópase estreita na gayola dos catorce versos, e cobiza a cada instante fuxir voando. Debeu ser pra il o compor iste libro un riguroso exercicio de disciprinña da vontade e da intelixencia, bó pr´afirmal-o seu esprito forte e repousado.

Co gallo d´iste libro, dixo Vilar Ponte en Alfar cousas moi atinadas en col da espresión racial na literatura. Porqu´efeutivamente, os mais dos sonetos de López-Abente tratan temas universaes: os sentimentos primarios e prepotentes do curazón dos homes, líreca suxeitiva, anque descriva e anque refira. O que si acaso ten de clásico iste libro, é a nobre outura espirtual, a aristarquía en que se mantén o autor, esa dinidade tranquía que teñen todal-as suas verbas, e que compre dicir que resulta confortante no meio de tanta barballoeirada coma ceiban por ehí adiante pra chamar a tención.

O López-Abente sinxelo, modesto e calado coma é, aínda ten torre de marfin, e non espón a sua musa no taboado. Philéas Lebesgue que tanto aprecia os seus versos, poderá comprobar, cando lea D´Outono, qu´iste poeta galego, que é dos seus preferidos, non vaipra trás, senon pra diante e pra riba.

Álvaro Cebreiro puxo ilustraciós ó libro de López-Abente, do qu´a Editorial Ronsel fixo unha edición feituca y- escorreita, que non ten mais que ll´apor, senón que s´imita demais, até nos tipos empregados, ás da Revista de Occidente. Pensamos que hai geito doado de qu´a unha edición feita en Galiza se lle coñeza que é unha edición galega; compre crial-o tipo do libro galego. Moret, qu´imprentou iste libro e qu´anuncia ediciós dos nosos clásicos podía facer moito n-iste senso. As ediciós da sonada Biblioteca Gallega de Martínez Salazar, tiñan certa persoalidade. E sobre todo, compre non imitar, e menos a Madrí.

Os deseños do Cebreiro son agás dous de figura, paisaxes abstrautos, japonizantes mais que cúbico, decorativos, con certa lembranza do Castelao, conservando a disposición lineal das nubes propia do autor n-outro tempo. S´istes paisaxes dicen ben e agariman os ollos, en troques valen mail-as figuras, que son mais atinadas e verdadeiras.

 

Vicente Risco: en Nós nº 19, 25 xullo 1925

 

 

DA GALIZA RENASCENTE

 

Gonzalo López Abente é un pondaliano. Clásico pola forma perfeita dos seus poemas, polo equilibrio do seu pensamento, pola forma tranquía e repousada. Clásico, mais non coma son clásicos os clasicistas: López Abente é, como xa dixeramos, un clásico nórdico.

É un home estraño, calado e serio, c´unha cortesía exquisita de gran señor. Ten viajado moito; estivo na América e percorreu case todo o Norte da Europa. Poida que aínda teña estado en máis sitios, mais non se sabe, pois il raramente fala dos seus viajes. Vive en Mugia frente ao imenso Atlántico, é o millor poeta do mar. Cabanillas foi o primeiro, desde Mrtín Códax; López Abente é o millor. Os seus versos, un pouco duros, riman ben co balbor do mar das leendas, co mar que sulcaran San Patricio e San Brandao, e a barca que trouxo o corpo de Sant´Iago... Alén do mar, é López Abente o poeta das grandes ideias universaes, un poeta do abstrato. Ademais, vai de día en día depurando a súa forma, a máis pura e escorreita entre os poetas galegos. López Abente pubricou: Escumas da ribeira (sen data), Alento da Raza (sen data), e D´Outono (1924). Ten tamén contos e novelas curtas: O diputado por Veiramar, O novo xuez, Buserana, Fuxidos. Damos aquí un dos fermosos sonetos:

 

Muller xentil, arrescendente rosa,

botón de fror, ensoño feiticeiro;

raiola vesperal d´outo luceiro,

e linfa da fontenla rumorosa.

 

Fada resprandescente, linda diosa,

derrubeime âs tuas prantas prisoeiro

en busca do feitizo derradeiro

á que aspira a nosa alma desexosa.

 

E cando as miñas mans fono tirando

das galas en que estabas envolvida

e foron os meus ollos contemprando

 

a miseria da carne corrompida,

mudo de pena e de dolor tremando,

vin a verdade diante min espida.

 

 

Vicente Risco: en A Nosa Terra nº 253, outono 1928