FUXIDOS

 

O tolo e cativo febreiro, farto de argalleiras entroidadas. Cheo de facer reloucantes pantomimas de ruín titiriteiro; desfarrapado e canso, cae no medio da vereda que corre cara a boca moura do abismo sin fondo da eternidade. Agoniza, morre, deseñando na pálida face a derradeira carantoña.

Quérese decir que o mangoleteiro mes remata. É o serán do día vinteoito. O vento xeado da fera travesía funga nos tellados, arremuíñase nos tortos carreixos e asubía nas regandixas de portas e fiestras. De vez en cando un chubasco de pedrazo repenica nas vidreiras e fai branquexa-los teitos e o chan das rúas. O mar, remexido e convulso, brúa escumante nos cantiles enchendo o ar dun grave e longo balbor.

A viliña branca, deitada no penedal que arriscado adianta polo ancho océano, atopase envolvida no vaporoso mantelo de mestas brétemas, tecido polas ondas bravas que sin acougo esfachícanse nas orelas.

A présa, para escorrenta-lo frío, corren grupos de xente falangueira camiño da igrexa de Nosa Señora. Outros volven para o pobo conversando a berros. Nas tabernas, acuguladas de pescos, fálase tamén animadamente: e nas prazas e rúas, de porta a porta de balcón a balcón, as mulleres comentan con calor algo transcendental.

Acontecemento de gran monta debeu suceder para que de tal xeito se revolvan e remexan os mansos habitadores deste pequeno formigueiro - fervendo inquedo todo el dendes da punto de Nosa Señora deica o cruceiro da entrada da vila.

Na galería do Casino parolan algúns señores, ollando para o porto. A marea está devalada; na ribeira amontóanse pilas enormes de argazos; en algures desapareceron as brancas areas deixando ao descuberto as laxes do fondo que semellan caliveras [10]de xigantes enterradas; noutros lados moreas de pedras revolvidas mostran a verdura das frebas e a brancura de recentes riscaduras. A cor máis escura do terreo mollado chega ás mesmas paredes das casas e sube polas rampas e os carreixos, indicando que as olas, na hora da pleamar, deberon chegar moi arriba.

A ría está deserta, ningunha embarcación se arrisca a cruzala. O chumbo do ceo refléxase nel dándolle ás augas un colorido tétrico e medoñento. Pola entrada un exército innumerable de redondos tombos de mar, adianta continuamente, dando ao vento  brancor das escumas que figuran crins de cabalos desbocados. Brillan as rompentes, ferven os baixos e detonan na praia as montañas de auga que chegan rolando.

- O mar calmouse moito- di un señor que ten aspecto de vello navegante.

- Logo esta noite non haberá tanto como a pasada? - preguntou un mozo.

- Non- o vello acende un pitillo e sigue. - Amainou bastante; o vento veu algo ao Norte e tende á bonanza. Se non fose así hoxe seria peor, pois a marea é máis grande. É lúa chea.

- Lúa de mel dirá D. Chuco, - falou un terceiro, e outro engadiu:

- Para os dous namoradas que fuxiron esta noite!

Todos riron. O mozo exclamou:

- Elixiron bo día. A data quedou ben sinalada. Foron á punta de Nosa Señora?

Todos afirmaron e todos explicaron o que viran:

Aquelo era unha desfeita! O adro era un montón de escombros. As paredes ben feitas e barudas que rodeaban a igrexa, desapareceran coma por arte de encantamento; nin unha pedra quedara no seu sitio; revoltas e espalladas amontoábanse polo chan en desorden. Daba pena! O mar aquela noite axitárase colérico coma nunca e no descabezar da marea chea debeu tirar contra o monte olas xigantescas de moitos metros de altura. Enormes tiveron que ser pra subiren hastra a igrexa e lamberen as canterías do cinturón que a arrodeaba.


[10] Por caveira